عبادت انسان

 

“من جنّ و انس را نيافريدم جز براي اينکه عبادتم کنند”.[۱]

بشارت باید بر کسانی که از عبادت طاغوت اجتناب کردند وبه سوی خدا بازگشتند زمر ۱۷

یکی از زیباترین ارتباط هایی که انسان در عمر خود تجربه می­کند، دلدادگی و توجه او به مهربان­ترین موجود عالم و آفریننده­اش است. شدیدترین حالت محبت و تعلق خاطر در عبادت نمایان می­شود. عبادت يعنی سرسپردگی محض و پرستش انحصاری خدا و هدف از آفرينش انسان، عبادت معبود است که نتيجه اش، رستگاری است[۲]. عبادت فقط بست نشینی نیست و طیف وسیعی از رفتار انسان مانند برپاداشتن نماز، پرداخت زکات، احسان به والدين، توجه به ايتام و… از مصاديق عبادت شمرده شده است[۳]. خدمت بی­منت به بندگان خداوند، عین عبادت که از بالاترين عبادات است و شخص دارای اين صفت، محبوب­ترين افراد نزد خداوند است[۴]. امام صادق (ع) مي­فرمايد: “حسين بن علي بر اصحابش وارد شد، سپس فرمود: اي مردم! خداوند بندگان را نيافريد مگر براي اينکه او را بشناسند، پس زماني که او را شناختند، او را پرستش کنند، پس زماني که او را پرستيدند، با پرستش کردنش از بندگان ديگرش بي نيازي جويند‏”[۵]. همچنانکه امام علي (ع) نيز تبیین می­فرمایند، مقام عبوديت، مقامي است عزتمندانه: “پروردگار من! در عزت من همين بس که عبد تو هستم”[۶]. مانند سایر کارهایی که ما انجام می دهیم، عبادت نیز مراتبی دارد و با اهدافی مختلف از سوي ما صورت مي­پذيرد. امام علي (ع) در نهج­البلاغة سه گروه را با سه هدف متفاوت مي­شمارند که اشاره­اي است به مراتب عبادت و می­فرمايد: “به تحقيق گروهي خداوند را به­طمع ورود به بهشت بندگي مي‌کنند که اين، عبادت تاجران است و قومي از ترس عذاب جهنم عبادت مي‌کنند که اين، عبادت بردگان است و گروهي او را از روي‌ سپاسگزاري عبادت مي­کنند که با فضيلت­ترين عبادت است”[۷]. متاسفانه بسیاری از افعال اختیاری ما را آفات و آسیب­هایی تهدید می­کنند که امام سجاد (ع) به زیبایی برخي از آفات عبادت را در صحيفه سجاديه بیان می­کنند: “خداوندا! مرا برای خودت تربیت کن. عبادت مرا با عُجب فاسد مکن!” و “خدايا! مرا به سستي و کاهلي در عبادت مبتلا مساز!”[۸].

[۱]. قرآن ۵۱:۵۶.

[۲]. “يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُون”؛ قرآن ۲۲:۷۷.‏

[۳]. ” وَ إِذْ أَخَذْنا ميثاقَ بَني‏ إِسْرائيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى‏ وَ الْيَتامى‏ وَ الْمَساكينِ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاَّ قَليلاً مِنْكُمْ وَ أَنْتُمْ مُعْرِضُون‏”؛ قرآن ۲:۸۳.

[۴]. “عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ‏ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ أَحَبُ‏ النَّاسِ‏ إِلَى‏ اللَّهِ‏ قَالَ أَنْفَعُ النَّاسِ لِلنَّاسِ.”؛ الكافي (ط – الاسلامية) ؛ ج‏۲ ؛ ص۱۶۴.

[۵]. “خَرَجَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ ع عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ ذِكْرُهُ مَا خَلَقَ‏ الْعِبَادَ إِلَّا لِيَعْرِفُوهُ‏ فَإِذَا عَرَفُوهُ عَبَدُوهُ فَإِذَا عَبَدُوهُ اسْتَغْنَوْا بِعِبَادَتِهِ عَنْ عِبَادَةِ مَنْ سِوَاه”؛ علل الشرائع ج ۱ ص ۹ ح ۱.

[۶]. “إِلَهِي كَفَى‏ بِي‏ عِزّاً أَنْ‏ أَكُونَ‏ لَكَ‏ عَبْداً”؛ بحارالانوار ج ۷۴، ص ۴۰۰.

[۷]. “إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَةً فَتِلْكَ‏ عِبَادَةُ التُّجَّارِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُكْراً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْأَحْرَارِ وَ هِيَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ.”؛ نهج البلاغة (للصبحي صالح)، ص: ۵۱۰.

[۸]. “وَ عَبِّدْنی لَکَ وَ لا تُفْسِد عِبادَتی بِالْعُجْبِ” و “وَ لا تَبْتَلِيَنِّی بِالْکَسَلِ عَنْ عِبادتِکَ”؛ دعای ۲۰، بند ۳ و ۱۱.

نوشته های مرتبط

۱۰

مرد
اخبار

اختتامیه اولین جشنواره فرهنگی هنری “هنر معاصر مدیترانه”

اولین جشنواره فرهنگی هنری “هنر معاصر مدیترانه” با همکاری بنیاد بین المللی Porta Coeli و موسسه بین المللی مطالعات شیعه و صلح جهانی در شهر Potenza به کار خود خاتمه داد. موسسه بین المللی مطالعات شیعه و صلح جهانی طبق تفاهم نامه همکاری خود با بنیاد بین المللی Porta Coeli که زیر مجموعه وزارت فرهنگ ایتالیا هست، […]

آثار

جایگاه و اهمیت نهاد تربیت و خانواده در متون مقدس اسلام و مسیحیت

نهاد خانواده مهم­ترین نهادی است که زیربنای تشکیل جامعه است. در طول تاریخ و در ادیان مختلف، بررسی خانواده، جایگاه و تقویت نقش آن در جامعه، از مهم­ترین دغدغه­های رهبران جوامع بوده است. در ادیان ابراهیمی نیز از همان ابتدای شکل گیری اولین خانواده بشری، یعنی حضرت آدم و حوا علیهما السلام، کتب مقدس، به تناسب موضوع،[…]